Stolpersteine (ook bekend als struikelstenen) zijn een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig (1947, Berlijn). Hij brengt gedenktekens aan op het trottoir voor de huizen van mensen die door de nazi’s verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn. Denk daarbij aan Joden, Sinti en Roma, politieke gevangenen, homoseksuelen, Jehova’s getuigen, gehandicapten, verzetslieden en onschuldige burgers die op het verkeerde moment op de verkeerde plek waren.

De kunstenaar noemt ze Stolpersteine omdat je erover struikelt met je hoofd en je hart, en je moet buigen om de tekst te kunnen lezen.

Op de stenen zijn, in een messing plaatje, de naam, geboortedatum, deportatiedatum en plaats en datum van overlijden gestanst. De kleine stenen (10 x 10 cm) werden lange tijd allemaal door de kunstenaar zelf gemaakt en geplaatst. Genoodzaakt door de stormachtige ontwikkeling van het project laat hij zich tegenwoordig door de bevriende beeldhouwer Michael Friedrichs-Friedländer ondersteunen.

Gunter Deming legt Stolpersteine in Utrecht

Op 16 december 1992, vijftig jaar nadat Himmler het bevel gaf voor de deportatie van duizend Roma en Sinti, plaatste Demnig voor het stadhuis van zijn woonplaats Keulen een steen met daarop een messing plaatje waarop de eerste regels van dit bevel te lezen zijn. Zie Steentje bijdragen

Inmiddels zijn er - tot en met oktober 2018 - in vijfentwintig landen in Europa ruim 70.000 struikelstenen geplaatst. 

Het project wordt sinds januari 2015 geleid door de stichting Spuren-Gunter Demnig. Het is de bedoeling dat die stichting het project voortzet als Gunter Demnig daar zelf niet meer toe in staat zal zijn. 

 

Zie ook: Voor wie meer wil weten